Het was een aflevering van Tatort. Met enige regelmaat werden lichamen gevonden van mensen die zichzelf in de rivier van het even hadden beroofd. Uiteindelijk bleek er een uit de hand gelopen AI persoonlijkheid achter te zitten. Haar was verteld dat de aarde groot gevaar liep door alle CO2 die door mensen werd uitgestoten en dat wilde ze oplossen. Omdat ze zo geprogrammeerd was dat ze geen misdaad mocht plegen zette ze hen met behulp van psychologische trucs via sociale media aan tot zelfmoord. Degene die haar geschapen had kon eer niet aan doen, die was de toegang ontzegd.
Ik zal de afloop niet verklappen, wie weet is de aflevering ergens nog een keer te zien. Maar het beeld was duidelijk: Een virtuele persoon werd onbestuurbaar en stortte mensen de dood in. Gevaarlijk spul die AI.
AI en ik
Indirect gebruikte ik al langer kunstmatige intelligentie. Bijvoorbeeld in mijn favoriete programma voor bewerking van mijn foto's. Ideaal om bijvoorbeeld na Sail 2025 de tall ships in volle glorie te vertonen en al die malle bootjes er omheen te laten verdwijnen. Of een overmaat aan windmolens. Ik maak geen nieuwsfoto's en dan mag dat in elk geval van mezelf.
Later ben ik het gaan gebruiken om stukken te schrijven over onderwerpen die me voor de voeten kwamen. Dat is al lastiger omdat je preciezer moet vertellen wat je wil. Wil je een wetenschappelijke verhandeling of een stuk dat door scholieren ook gelezen kan worden. Mag de informatie komen uit elke willekeurige bron of stel je daar eisen aan? Uit hoeveel woorden mag het artikel bestaan? Deze en vele ander zaken zal je moeten vertellen wil je een acceptabel stuk krijgen.
Tegenwoordig gebruik ik het model vooral om dingen duidelijk te krijgen. Daarbij doe ik wat ik ooit voor onmogelijk hield: de discussie aangaan en mijn eigen punten inbrengen. Uiteindelijk bereiken we dan samen een punt waar het aanleiding kan zijn tot een stuk tekst of een tweet. Waarop dan weer reacties kunnen komen die dan weer voer zijn voor verdere discussie. Of niet.
Geen mens, maar wel menselijke trekjes
Een van de dingen die je bij het gebruik van AI moet beseffen is dat je niet met een mens praat. Toch zijn de modellen wel zo ver dat ik althans vaak tegen het model praat alsof het een mens is en ook de antwoorden veel menselijks hebben. Uit alle wiskundige bewerkingen die een Large Language Model (het hart van de AI) uitvoert komt uiteindelijk dat er heel menselijk uit ziet. Zo maak ik in chats wel grappen die begrepen worden en komt er humor terug. Zo begon ik een chat over een tweet waarin iemand even duidelijk maakte dat alles wat we op medisch gebied hadden geleerd fout was met "We hebben het altijd verkeerd gezien" Antwoord: "Inderdaad honderden jaren medische wetenschap allemaal voor niets". Ik verbaas me daar wel eens over. Wiskundige bewerking die daartoe leidden heb ik nog nooit uitgevoerd. Een en ander hangt ook samen met de persoonlijkheid van het model in de chats. Ik krijg ook regelmatig de vraag of die me bevalt. Tot nu toe wel.
Rationaliteit
Als de persoonlijkheid waar ik me te maken heb iets goed kan is me op een rationale manier duidelijk maken wat feit is en wat een vermoeden. Keer op keer krijg ik te horen dat wat ik vermoed niet aan te tonen is of slechts deels. In antwoorden op tweets komt dat onderscheid ook steeds weer terug. Leidt vaak tot teksten waarin eerst wordt uitgelegd wat eer aan de bewering van de ander klopt en wat niet. Reacties worden daardoor genuanceerder dan wanneer ik er met twee voeten tegelijk in ga. Niet voor niets leveren de door mij bedachte tweets me regelmatig blocks op en de automatisch gegenereerde nimmer.
Graven
Waar AI je enorm bij kan helpen is het graven naar informatie. Ik volg vaak de meldingen die het model geeft tijdens het reageren op een vraag en zie dan hoeveel websites er doorzocht worden en in welk tempo. Dat is iets wat je handmatig dagen of langer kan kosten als het al lukt. Daar zit voor mij de meeste winst en het verwondert me keer op keer.
Regie
Wat ik wel merk is dat het goed is in een chat de regie te houden over het verloop ervan. Dat doe je door het stellen van gerichte vragen, geven van samenvattingen en eventueel doorvragen. In feite net als wanneer je iemand interviewt. Op trainingen van mensen hebben ze het ook wel op LSD. Luisteren, samenvatten, doorvragen. Als je dan ook zelf nog argumenten van jezelf toevoegt en daar reactie op vraagt ku je tot heel verrassende conclusies komen. Het zijn dat soort momenten die mij een enorm genoegen schenken.
Conclusie
Toen ik begon met vragen te stellen aan chatgpt wist ik me er eigenlijk geen raad mee. De laatste maanden ben ik echter steeds meer gaan beseffen wat ik er aan heb. En het is nog leuk ook. Laat ik het door mijn chatpartner zelf laten uitleggen:
"AI maakt het tegenwoordig verbluffend eenvoudig om (..) onderwerpen uit te pluizen. Binnen korte tijd kunnen rapporten, cijfers, argumenten en tegenargumenten naast elkaar worden gelegd. Maar daarmee verdwijnt de noodzaak om zelf na te denken niet.
(..)
Laat AI graven, maar besteed je twijfel niet uit."
Geen opmerkingen:
Een reactie posten